Depresja

Depresja nastolatków

 

Depresja to nie tylko zły nastrój i melancholia. W grupie młodych ludzi depresja jest bardzo poważnym problemem, ma wpływ na każdy aspekt życia nastolatka. Nie leczona; doprowadza do problemów w domu, w szkole, do nadużywania narkotyków i alkoholu. Powoduje wstręt do siebie, a nawet dochodzi do nieodwracalnych tragedii jak przemoc czy samobójstwo.

Depresję u młodzieży można leczyć z sukcesem, o ile dopilnują rodzice, nauczyciele lub przyjaciele. Istnieje wiele sposobów, które można zrobić by pomóc choremu dziecku… ale najpierw należy zrozumieć depresję nastolatka.

Przyczyny depresji:

  • predyspozycje genetyczne;
  • zaburzenia hormonalne;
  • zaburzenia funkcjonowania mózgu;
  • zmiany dotyczące sposobu myślenia – negatywny obraz własnej osoby, niska samoocena, widzenie teraźniejszości i przyszłości w „ciemnych barwach”;
  • wyuczona bezradność;
  • traumatyczne wydarzenia życiowe – nagła śmierć, niepowodzenie, choroba w rodzinie, rozstanie rodziców, zawód miłosny, molestowanie seksualne.

Typowe objawy depresji:

  • drażliwość, agresja, wściekłość, chęć „dołożenia innym”;
  • smutek, bezradność, gniew wrogość, płacz;
  • wycofanie się z życia przyjaciół, rodziny;
  • utrata zainteresowań i przeżywania przyjemności;
  • zaburzenia apetytu i/ lub zmiana masy ciała minimum 5% w ciągu miesiąca;
  • zaburzenia snu (bezsenność lub nadmierna senność);
  • pobudzenie lub spowolnienie psychoruchowe;
  • męczliwość, brak entuzjazmu, motywacji, zmęczenie, brak energii;
  • niska samoocena i poczucie winy;
  • zaburzenia koncentracji uwagi;
  • brak dbałości o wygląd;
  • myśli o śmierci i/lub samobójcze.

Do rozpoznania epizodu depresyjnego trzeba stwierdzić występowanie co najmniej 5 z podanych objawów, bez żadnej przyczyny somatycznej, przez okres nie krótszy niż 2 tygodnie.

Depresja okresu młodzieńczego może przyjmować postać:

  • apatyczno – abuliczną charakteryzującą się zaniedbaniami wyglądu zewnętrznego, unikaniem kontaktu społecznego, izolacją oraz brakiem jakiejkolwiek celowej aktywności;
  • rezygnacyjną przejawiającą się poczuciem pustki egzystencjalnej, brakiem sensu życia, zainteresowań, chęcią zakończenia cierpienia i próbami samobójczymi;
  • buntowniczą przejawiającą się nadmiarem energii w formie wybuchów złości, kłótliwością, ostentacyjnego lub biernego sprzeciwiania się ustalonym normom społecznym w domu

    i w szkole;

  • labilną, która jest najtrudniejszym do rozpoznania rodzajem depresji, ponieważ przejawia się częstą w okresie dorastania zmiennością emocjonalną, z okresami buntu, kończącymi się nasilonym poczuciem winy i żalu.

Depresje u nastolatków mogą prowadzić do:

  • Problemów w szkole.
  • Ucieczek z domu.
  • Odurzania się.
  • Niskiej samooceny, identyfikowania się z brzydotą, wstrętu do siebie, poczucia niegodności.
  • Anoreksji lub bulimii.
  • Uzależnienia od internetu.
  • Samouszkodzeń: cięcia, podpalenia, inne samookaleczenia.
  • Lekkomyślnych, ryzykownych zachowań typu: jazda poza kontrolą, picie dużej ilości
    alkoholu, branie dużych dawek narkotyku, niebezpieczny seks.

Masz powody, aby przypuszczać, że z twoim dzieckiem dzieje się coś złego?

Nie bagatelizuj problemu, reaguj od razu!

Szukaj okazji do rozmowy

To bardzo ważne, by syn czy córka mogli dać upust swoim tłumionym lękom i smutkom. Lepiej jednak nie zasypuj pociechy gradem pytań. Raczej powiedz: „Widzę, że jest ci ciężko, porozmawiajmy, zaradzimy kłopotom”. Pod wpływem łagodnej perswazji dziecko łatwiej się przed tobą otworzy.

Bądź wyrozumiała

Nie zarzucaj dziecku lenistwa, słabego charakteru czy złej woli. Pamiętaj, ono i bez tego czuje się winne, słabe, bezwartościowe. Twoje krytyczne uwagi, zamiast je zmobilizować, tylko dodatkowo je zdołują i pogłębią poczucie winy i beznadziejności.

Nie dawaj gotowych recept

Unikaj zwłaszcza ogólnikowych rad w rodzaju: „Weź się w garść”. Zrezygnuj również z bagatelizowania problemów i mówienia np.: „Przesadzasz, coś ci się ubzdurało, nie ma się co zamartwiać”. Do pogrążonego w depresji nastolatka takie argumenty nie trafią. Mogą nawet zaszkodzić, bo dziecko nie będzie w stanie z nich skorzystać i poczuje się jeszcze gorzej.

Nie wyolbrzymiaj problemów

Bez względu na to, czy nastolatek ma kłopoty w szkole, z rówieśnikami czy z samym sobą, ważne, by dojrzał światełko w tunelu. Nie strasz, że np. zawali rok, jeśli natychmiast nie przyłoży się na serio do nauki. Tłumacz, że trudne sytuacje zdarzają każdemu. Małymi kroczkami większość problemów zwykle udaje się rozwiązać i wtedy życie znowu nabiera barw.

Kiedy potrzebny jest specjalista?

Mija drugi, trzeci tydzień, a stan dziecka nie poprawia się ani trochę? Dłużej już nie próbuj działać sama. Koniecznie wybierz się z nastolatkiem do psychologa lub psychiatry dziecięcego. To specjaliści, którzy najlepiej znają się na depresji. Pamiętaj, z wizytą nie wolno zwlekać, bo konsekwencje nieleczonej depresji bywają tragiczne.

Przydatne adresy:

  • Poradnia Zdrowia Psychicznego Dla Dzieci

    Katowice ul. Witosa 21 tel. (032)204 80 13

  • Poradnia Zdrowia Psychicznego Dla Dzieci I Młodzieży

    Katowice ul. Lompy 16 tel. (032) 255 28 54

Opracowała: Małgorzata Owca